Từ cuối tháng 01/2020, đại dịch Covid-19 bùng phát gây nhiều thiệt hại nặng nề ở các lĩnh vực, không chỉ riêng Việt Nam mà còn trên toàn thế giới, dịch vụ logistics cũng không ngoại lệ. Trong tình hình đó, chính phủ Việt Nam đã có những giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và người dân khắc phục tình thế một cách tối ưu nhất.

Ngành dịch vụ logistics Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong đại dịch Covid-19

1. Những khó khăn ngành logistics gặp phải trong dịch Covid-19

Có thể thấy, đại dịch Covid-19 có tác động rất lớn ở tất cả các ngành nghề như y tế, giao thông, du lịch, giáo dục, thương mại… Ngoài ra, với lĩnh vực thương mại, những mối quan hệ xuất nhập khẩu của Việt Nam với các đối tác trên thế giới cũng chịu nhiều tổn thất, phải kể đến như:

1.1. Doanh thu của doanh nghiệp logistics giảm

Thời gian qua, với sức ép lớn của dịch bệnh, nhiều doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu phải tuyên bố phá sản hoặc tạm ngưng hoạt động đến khi tình hình ổn định. Điều này đã khiến lượng hàng hóa cần lưu chuyển ít dẫn đến việc vận chuyển và giao nhận hàng hóa trong chuỗi cung ứng cũng giảm, ảnh hưởng lớn đến hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ vận chuyển logistics.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng bị thất thoát nguồn doanh thu đáng kể do bị hạn chế các đơn hàng xuất khẩu, nhập khẩu từ các thị trường có dịch như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore,…

Theo báo cáo của Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) vào tháng 3/2020, khoảng 15% doanh nghiệp bị giảm 50% doanh thu so với năm 2019 và có hơn 50% doanh nghiệp giảm số lượng dịch vụ logistics trong nước và quốc tế từ 10% – 30% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngoài ra, theo Tổng cục Thống kê tháng 6/2020, tăng trưởng GDP Việt Nam 6 tháng đầu năm 2020 ở mức 1,81% so với cùng kỳ năm 2019, được xem là mức tăng trưởng thấp nhất của 6 tháng trong các năm giai đoạn 2011-2020. Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 238,4 tỷ USD, giảm 2,1% so với cùng kỳ năm trước.

Nhiều doanh nghiệp bị thất thoát nguồn doanh thu lớn trước sức ép của dịch bệnh

1.2. Dịch vụ vận chuyển bị đình trệ

Bên cạnh việc doanh thu bị giảm thì vận chuyển hàng hóa cho dịch vụ logistics cũng bị đình trệ do dịch vụ thông quan bị cản trở, dịch vụ kho bãi, cước bị ảnh hưởng nặng. Một số phương thức vận tải bị ảnh hưởng như:

1.2.1. Hãng tàu

Tuyến đường từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản đều là điểm phổ biến để vận chuyển hàng hoá xuất nhập khẩu nhưng hiện nay các hãng tàu như ONE, HMM và một số hãng tàu khác giảm tàu nối tất cả các tuyến, gây ảnh hưởng đến lịch xuất hàng và chất lượng dịch vụ. Không những thế, hầu hết các kiện hàng nhập khẩu trên các tuyến về Việt Nam đều giảm mạnh. Một số thị trường khác bị kiểm dịch gắt gao, đòi hỏi các thủ tục vận hành nghiêm ngặt và kỹ lưỡng hơn dẫn đến việc bị chậm trễ so với bình thường.

Bên cạnh đó, do sản lượng luân chuyển nói chung giảm nên các chuyến tàu cũng bị cắt chuyến. Điều này khiến lịch vận chuyển hàng thay đổi thất thường, ảnh hưởng tới kế hoạch kinh doanh của khách hàng, làm mất uy tín cho công ty cung cấp dịch vụ xuất nhập khẩu, làm tăng thời gian xử lý các vấn đề phát sinh cũng như gây căng thẳng áp lực cho nhân sự khi xử lý các vấn đề trên.

1.2.2. Hãng hàng không

Các chuyến bay tới một số khu vực dịch bị cắt giảm tuyến. Ngoài ra, chi phí cho cước vận chuyển hàng hóa cũng bị tăng cao hơn so với bình thường.

1.2.3. Vận chuyển đường bộ

Hiện nay, các nhà cung cấp vận chuyển ở tuyến biên giới đều khó để kiếm được. Lượng hàng giảm dẫn đến nhu cầu về vận tải đường bộ giảm khoảng 30%.

Dịch vụ vận chuyển cũng bị ảnh hưởng nặng nề

2. Những nỗ lực cải thiện của ngành logistics trong thời gian Covid-19

Trước những khó khăn từ đại dịch Covid-19, nhiều hoạt động hỗ trợ đã ra đời nhằm mục tiêu cải thiện tình hình của người dân, góp phần khắc phục sự sụt giảm của nền kinh tế Việt Nam.

2.1. Chung tay hỗ trợ doanh nghiệp logistics

Được xem là ngành dịch vụ trọng yếu của nền kinh tế, toàn ngành dịch vụ logistics Việt Nam đã tích cực hỗ trợ lẫn nhau trong các hoạt động như: hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu hàng nông hải sản sang thị trường Trung Quốc, giảm 10-20% giá cho thuê kho lạnh đối với các công ty kinh doanh kho bãi. Ngoài ra, Chính phủ cũng hỗ trợ tham gia vận chuyển hàng hóa cho thị trường nội địa, đặc biệt là hàng phục vụ sản xuất và tiêu dùng trong thời gian giãn cách xã hội.

Hơn thế nữa, Quốc hội Việt Nam cũng đã thông qua Nghị quyết giảm 30% thuế thu nhập năm 2020 cho doanh nghiệp có doanh thu dưới 200 tỷ đồng. Doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ quyết định này bên cạnh các biện pháp hỗ trợ khác của Chính phủ, góp phần giải quyết một phần khó khăn cho những kinh doanh dịch vụ logistics trong sản xuất, kinh doanh.

Chính phủ hỗ trợ giảm giá thuê kho bãi cho các công ty kinh doanh kho bãi

2.2. Đẩy mạnh các ứng dụng công nghệ điện tử 4.0

Thời gian này, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics đã có nhiều chuyển đổi đột phá về cách mạng công nghệ nhằm mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí logistics, tăng trưởng khách hàng và đạt lợi nhuận tối đa vượt trội.

Cụ thể, hãng tàu Maersk Lines ở Tân Cảng Sài Gòn đã thực hiện thành công e-DO – Lệnh giao hàng (Delivery Order) nguyên công (FCL) điện tử và đang được tiếp tục áp dụng ở Cảng Hải Phòng. VLA đang xúc tiến thực hiện e-DO bằng công nghệ Block-chain đối với lô hàng lẻ (LCL) để giúp tiết kiệm tối đa hàng trăm tỷ đồng Việt Nam mỗi năm.

Theo khảo sát của Công ty Nghiên cứu thị trường Nielsen vào tháng 2/2020, trong thời gian dịch bệnh, người dân tại Việt Nam chi nhiều thời gian cho trên các trang mạng xã hội và tăng 25% về nhu cầu mua hàng trực tuyến để tiêu dùng. Qua đó cho thấy, những hoạt động thương mại điện tử (E-Commerce) này đã góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ ngành dịch vụ logistics.

Người dân Việt Nam tăng cao về nhu cầu mua sắm trực tuyến trong mùa dịch

2.3. Nhiều phương thức vận tải mới ra đời

Dịch bệnh xảy ra dẫn đến một số phương thức vận tải bị đình trễ, ảnh hưởng lớn cho ngành dịch vụ logistics. Trước tình hình này, tuyến vận chuyển mới ra đời như vận tải đường sắt tàu container lạnh liên vận quốc tế để vận chuyển hàng hóa trọn gói sang Trung Quốc. Điều này đã mở ra hướng xuất khẩu chính ngạch hàng trái cây và nông sản đông lạnh bằng đường sắt sang Trung Quốc và đi Trung Á, châu Âu.

Vừa qua, thay vì trước đây, vải xuất khẩu chỉ vận chuyển bằng đường hàng không, thì nay vải được vận chuyển bằng đường biển với những lô hàng tươi đầu tiên xuất sang Singapore, Mỹ và Nhật Bản trong tháng 6 với giá cước vận tải chỉ bằng 1/3 giá cước vận chuyển bằng đường hàng không.

Một số phương thức vận tải mới ra đời phục vụ quá trình chuyển hàng hoá khó khăn

3. Hướng phát triển của ngành logistics trong thời gian tới

Với những nỗ lực cải thiện về chính sách thời gian qua, mặc dù đã hỗ trợ phần nào khó khăn chung cho cộng đồng doanh nghiệp nhưng vẫn tồn tại nhiều bất cập chưa giải quyết được. Chính vì thế, trong thời gian tới, để ngành dịch vụ logistics tiếp tục phát triển tốt, Chính phủ Việt Nam nên có những động thái cải thiện chất lượng cơ sở hạ tầng và vận hành logistics hơn nữa.

Cụ thể như phát triển vận tải đường thủy nội địa, nhất là có luồng lạch cho tàu 20.000 DWT vào, ra thuận tiện khu vực đồng bằng sông Cửu Long – vị trí có trên 60% hàng hóa nông hải sản xuất khẩu của cả nước. Cùng với đó, việc xây dựng một trung tâm logistics ở Cần Thơ sẽ giúp giảm thiểu chi phí logistics cho khu vực và cả nước.

Trong tương lai, việc phát triển tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam sẽ góp phần tiết kiệm quá trình vận chuyển hàng hóa trong nước và liên vận quốc tế đi châu Âu, giúp giảm chi phí vận tải ở mức cao, tạo thuận lợi cho các hoạt động cung cấp dịch vụ logistics Việt Nam.

Chính phủ sẽ tiếp tục chú trọng nâng cao kết cấu hạ tầng phục vụ cho ngành dịch vụ logistics phát triển

Với tình hình dịch Covid-19 kéo dài và chưa có dấu hiệu kết thúc, Việt Nam luôn phải chuẩn bị để đối mặt với nhiều thử thách mới. Chính vì thế, những hướng giải pháp cho ngành dịch vụ logistics trong thời gian tới cần được sớm triển khai để hỗ trợ các doanh nghiệp khi cần thiết, nhằm tối thiểu hoá những tổn thất mà dịch bệnh gây nên cho nền kinh tế nước nhà.

Nguồn tham khảo: tapchitaichinh.vn | dangkykinhdoanh.gov.vn | nhandan.com.vn | haiquanonline.com.vn | www.vla.com.vn | laodong.vn | www.tapchigiaothong.vn

Tân Nam Chinh là công ty logistics chuyên nghiệp với bề dày kinh nghiệm 15 năm trong lĩnh vực vận tải nông sản cần bảo quản lạnh, hậu cần quốc tế và nhiều dịch vụ, giải pháp logistics hàng đầu khác như: dịch vụ vận chuyển hàng lạnh, chuỗi cung ứng lạnh cho nông sản, vận chuyển đường biển, vận chuyển đường bộ, dịch vụ cho thuê container, cho thuê kho lạnh, cho thuê nhà xưởng kho bãi, dịch vụ xuất nhập khẩu. Xem chi tiết các dịch vụ và giải pháp của chúng tôi tại: https://tannamchinh.com/